Velikonoční jidáše czyli wielkanocne bułeczki drożdżowe

Wielkanocna bułeczka drożdżowa

Jidáše to czeskie wielkanocne drożdżowe bułeczki. Co jasne  jidáše nawiązują do Judasza. Ale też jak wszystko związane z czeską Wielkanocą ma i swoją bardziej pogańską genealogię.

Zacznijmy jednak od tej pierwszej, biblijnej egzegezy, bo hipotez dotyczących ”zdrady” Judasza jest parę, a skoro ktoś wieki później piecze i nazywa to imieniem zdrajcy sama zdrada może nabiera innego wymiaru. Tak jak Bóg-Ojciec wybrał Izrael i Abrahama tak Jezus wybrał dwunastu spośród swoich uczniów. Ale jedynie co do Judasza, jedynego wykształconego w tym gronie, mógł mieć pewność, że zrozumie Jego słowa. Stąd ”Co chcesz czynić, czyń prędzej” mogą być poleceniem do wypełnienia się słów Pisma, co czyni zdradę już dosyć wątpliwą.  Potem jest odrzucenie trzydziestu srebrników i samobójstwo, choć że i tu są pojawiają się kolejne niejasności. Niemniej niech sznur, a taki kształt Jidáše między innymi przyjmują spina tę tradycję.

No i ta druga interpretacja mająca źródło w pogańskim świętowaniu wiosny. Tu  posmarowany miodem jidášek zjedzony w Zelený Čtvrtek, najlepiej przed wschodem słońca, chroni  przed ukąszeniem węża czy osy.  Nie jest on już jednak podówczas tylko sznurem, a ptakiem, rakiem, wężem, przeżyją i żółwia, pełna swawola. Tak czy siak, pogańsko czy biblijnie, i licząc od Wielkiego Czwartku,  gdy dzwony odlatują do Rzymu, taki popas gwarantuje jedno, wyrzut insuliny do krwi i kolejny boczek, nie ma zmiłuj.

Co potrzebujemy

500 g mąki pszennej

300 ml śmietany (użyto 30% śmietany)

25 g drożdży

70g masła (w pokojowej temperaturze)

2 żółtka

80 g cukru

szczypta soli

do potarcia

2 łyżki miodu

1 łyżka masła

1 jajko

Zaczynamy od zrobienia zaczynu, bierzemy drożdże, kruszymy je, zalewamy 100 ml letniej śmietany dodajemy łyżkę mąki, odrobinę cukru i odstawiamy do wyrośnięcia na 10-15 minut. Po tym czasie wsypujemy mąkę, dodajemy sól, żółtka, letnią śmietanę, cukier oraz zaczyn. Wszystko mieszamy i wyrabiamy ciasto. Ręcznie to około 15 minut, tak aby ciasto było jednolite. Formujemy kulę, posypujemy mąką i odstawiamy pod przykryciem na godzinę. Po upływie tego czasu wyciągamy ciasto, wyrabiamy chwilkę i dzielimy w sumie na 24 kawałki. Z każdego z kawałków, robimy wałeczek o grubości ok. 1cm i długości ok. 25 cm. Z wałeczków formujemy bułeczki w kształcie sznura, mogą być też inne kształty. Układamy na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia, smarujemy rozkłóconym jajkiem z dodatkiem wody i odstawiamy do wyrośnięcia. W między czasie nagrzewamy piekarnik do 190°C. Gdy piekarnik się nagrzeje, wkładamy jidáše do piekarnika na 15 minut. Musimy przygotować jeszcze miód do posmarowania. Miód dajemy do rondelka,  rozgrzewamy go, następnie  dodajemy masło i wszystko mieszamy. Tak przygotowanym miodem smarujemy jeszcze gorące bułeczki.

Dobrou chuť

I jeszcze dla spragnionych innych czeskich tradycji wielkanocnych dwie propozycje, mazanec i wielkanocna tarta, a z nieświątecznych zupa wegańska po czesku, oryginalne czeskie buchty oraz větrník.

Photo © czechypopolsku.pl

Dodaj komentarz